Leiderschapsontwikkeling binnen het MaastrichtMBA

Leiderschap gaat niet over je positie, maar over de keuzes die je maakt. Die kijk op leiderschap loopt als een rode draad door het Executive MBA-programma van Maastricht University. Leiderschapsontwikkeling is een essentieel onderdeel van de opleiding, waarin onder meer wordt gewerkt met de kleurentaal van Insights. Wat levert dat op? En waarom is het ontwikkelen van persoonlijk leiderschap juist nu zo belangrijk? We spreken erover met MaastrichtMBA-directeur Ron Jacobs en leiderschapsexpert en certified coach Marco Buschman.

Het Executive MBA van Maastricht University is een bedrijfskundige master voor ervaren professionals uit binnen- en buitenland. De gerenommeerde Engelstalige deeltijdopleiding met een on-campus en een online variant, combineert academische diepgang met praktische toepasbaarheid en staat bekend om de sterke focus op leiderschapsontwikkeling. Deelnemers volgen meerdere leiderschapsmodules en krijgen binnen hun ‘Leadership Development Trajectory’ individuele begeleiding van een certified coach. Ze brengen hun eigen ervaringen in en formuleren persoonlijke leerdoelen.

Ron_Jacobs ‘We willen onze deelnemers niet alleen helpen om hun loopbaan naar een hoger niveau te tillen, maar dagen ze vooral uit om als mens te groeien,’ zegt MBA-directeur Ron Jacobs. ‘We geven ze de tools om echt impact te maken. Leiderschap gaat over zoveel meer dan leidinggeven aan anderen. Het begint bij zelfmanagement en zelfbewustzijn: weten wat je drijft, wat je sterke kanten zijn en waar je ontwikkelpunten liggen. Dat geldt voor mensen die toe zijn aan hun eerste leidinggevende rol, maar net zo goed voor managers of ondernemers die al jaren een organisatie aansturen. Er is altijd werk aan de winkel.’

Uit je comfortzone stappen om meer impact te maken
Het besef dat goed leiderschap bij jezelf begint, is volledig geïntegreerd in de opzet van het programma. Steeds wordt de link met persoonlijk leiderschap gelegd en worden deelnemers gestimuleerd om naar zichzelf te kijken. Ron: ‘We moedigen ze continu aan om in hun eigen praktijk met nieuwe tools en methodieken te experimenteren en uit hun comfortzone te stappen: Wat gebeurt er als je het op deze manier doet? Hoe verandert dat je impact?’

Marco_Buschman Een van de mensen die als certified coach de MBA-studenten helpt om die stap buiten de gebaande paden te zetten, is Marco Buschman, leiderschapsexpert en managing partner van Insights-partner COURIUS. ‘Voor mij is leiderschap “how you show up in life”. Of je nu een formele leiderschapsrol hebt of niet, het gaat om de manier waarop je keuzes maakt, in je werk én privé. Niet op de automatische piloot, maar op een manier die aansluit bij wie je bent en bij de context past; authenticiteit en integriteit zijn belangrijk. Daar is lef voor nodig, zeker bij lastige keuzes. We dagen deelnemers uit om ook naar “de onderkant van de ijsberg” te kijken: naar alles wat onder de oppervlakte invloed heeft op je gedrag, zoals overtuigingen, waarden, angsten en behoeften. Dat betekent: eerst vertragen voordat je versnelt. In die vertraging ontstaat ruimte om te voelen, te begrijpen en bewuste keuzes te maken. En juist daardoor kun je sneller vooruit; dat is de paradox.’

Ruimte scheppen voor begrip en effectiever leiderschap

Een van de methodieken die binnen het MBA worden gebruikt, is Insights Discovery. Tijdens de 'Personal Leadership Week', die volledig om zelfbewustzijn en authenticiteit draait, gaan de deelnemers onder begeleiding van Marco Buschman twee dagen intensief aan de slag met psychologische voorkeuren. Ze ontdekken hoe de voorkeuren niet alleen hun manier van communiceren en samenwerken, maar ook hun leiderschapsstijl beïnvloeden. Marco: ‘Dan zie je het kwartje vallen: Dus dáárom werk ik met de ene collega makkelijker samen dan met de andere. Dáárom blijft iemand steeds om meer informatie vragen - niet om lastig te zijn, maar omdat hij met zijn voorkeur voor Helder Blauw de behoefte heeft de wereld om zich heen te begrijpen. Dat besef schept ruimte voor begrip, en daarmee voor een betere samenwerking en sterker leiderschap.’

Dat inzicht in jezelf en de ander en rekening houden met elkaars voorkeuren direct bijdraagt aan je persoonlijke effectiviteit, ervaren de MBA-studenten zelf tijdens de kleine gedragsexperimenten die een belangrijk onderdeel uit maken van de ‘personal leadership week’. Ron: ‘Door in je eigen werkomgeving te experimenteren met ander gedrag, ontdek je wat bij je past en wat niet - of wat in eerste instantie niet lijkt te passen, maar waar toch ruimte blijkt te zitten zodra je het gaat dóen.’

Hoewel het MaastrichtMBA neutraal is als het om tools en methodieken gaat, heeft Insights Discovery bewust een plek binnen het programma. ‘Insights is een krachtig instrument om een gesprek te openen’, zegt Ron. ‘Het geeft mensen inzicht in zichzelf en hun omgeving en helpt om in dialoog te gaan over wie ze zijn, hoe ze zich tot anderen verhouden en hoe ze zich verder kunnen ontwikkelen.’

‘Ik ben wat minder neutraal,' lacht Marco. ‘Wat ik vooral sterk vind aan Insights is dat het persoonlijk profiel dat deelnemers ontvangen begrijpelijk en herkenbaar is. Mensen lezen het en zeggen: “Waar heeft die spycam gestaan?” Doordat het verhalend is geschreven, blijft het goed hangen. Hetzelfde geldt voor het werken met kleuren. De eenvoud van het systeem maakt het toegankelijk en duurzaam; mensen onthouden het.’

‘Alles staat of valt bij goede begeleiding,’ zegt Ron er nadrukkelijk bij. ‘De echte waarde van het profiel zit in de reflectie: wat betekent dit voor mij, en wat kan ik ermee in mijn werk en in mijn samenwerking met anderen? Marco en zijn team begeleiden deelnemers intensief bij die vertaalslag - in de groep én één-op-één. Dat maakt het verschil.’

Goede begeleiding voorkomt ook dat mensen anderen op basis van hun dominante Insights-kleur in een hokje stoppen - een bekende valkuil. Of dat ze een kleur aan een kwaliteit koppelen (‘Ik heb eerste kleur Rood en dus ben ik goed in leiding geven’), terwijl je voorkeur voor een kleur niets zegt over je competenties. Waar de kleuren wél iets over zeggen: Waarom mensen reageren zoals ze reageren, wat hen motiveert, waar ze stress van krijgen en hoe ze omgaan met verandering. Zet je die inzichten bewust in, dan ga je merkbaar effectiever communiceren, samenwerken en leidinggeven.

Human skills worden steeds belangrijker

Het belang van ‘human skills’ groeit in dit tijdperk van digitalisering en AI alleen maar, zegt Ron. ‘Organisaties zetten volop in op automatisering en slimmer werken. Juist daardoor neemt de vraag toe naar vaardigheden die technologie niet kan overnemen: leiderschap, leervermogen, integriteit, creativiteit. Dat is de paradox van deze tijd: hoe digitaler de wereld wordt, hoe groter de behoefte aan wat mensen mens maakt.’

Door digitalisering, globalisering en razendsnelle technologische veranderingen opereren leiders in een steeds complexere, onzekere en moeilijk voorspelbare omgeving. Hoe ga je daarmee om? Hoe neem je doordachte besluiten als de antwoorden niet voor het oprapen liggen? ‘Leiderschap gaat steeds meer over je kwetsbaar durven opstellen en gebruikmaken van de kennis om je heen,’ zegt Ron. ‘Het ontsluiten van die collectieve intelligentie, een omgeving creëren waarin ruimte is voor verschillende perspectieven: ook daarvoor heb je human skills nodig.’

‘Leiders moeten goed met polariteiten kunnen omgaan’, vult Marco Buschman aan. ‘Met tegengestelde krachten die allebei waarde hebben en nodig zijn: taak- en relatiegerichtheid, korte en lange termijn, stabiliteit en flexibiliteit, controle en empowerment. Leren om daartussen te balanceren: dát is leiderschapsontwikkeling.’

Complexiteit, voortdurende verandering, onzekerheid en de komst van AI zijn niet de enige uitdagingen voor leiders. Marco wijst ook op schaarste - van grondstoffen én mensen - en op een nieuwe generatie medewerkers met andere ideeën over werk, leiderschap en de balans tussen werk en privé.